Karaciğer  yağlanması,  adından da anlaşılabileceği gibi karaciğer hücrelerinde  aşırı  miktarda  yağ birikmesi  sonucunda ortaya çıkan bir durumdur. Erkek ve kadınlarda  aynı  sıklıkta  görülür. Normalde  karaciğer  hücrelerinde az bir miktarda yağ bulunabilir ve bu bir hasara yol açmaz. Ancak yağlanmanın fazla olması  karaciğerde fonksiyonel  ve yapısal  değişikliklerin  ortaya  çıkmasına  yol  açar.  Karaciğer  yağlanması  karaciğerde  inflamasyonla (iltihap - yangı) giden  hastalıklarla birlikte olabileceği gibi kendisi de bizzat karaciğerde inflamasyonuna yol açabilir. Bunun sonucunda karaciğer  hücrelerinde (hepatosit)  harabiyet ve karaciğer fibrosisi gelişir. Karaciğerdeki nekroz (hücre harabiyeti ve ölümü)  ilerledikçe olay karaciğer sirozuna dönüşür ve ciddi bir durum haline gelebilir. Bu yüzden ileri derecede  yağlı karaciğeri olan hastaların dikkatli değerlendirmesi ve yakından  takip edilmeleri  gerekir.

 

Benin hepatosteatoz (iyi huylu karaciğer yağlanması) lipid (yağ) damlacıklarının karaciğer hücreleri (hepatosit) içinde birikimini ifade eder. Hepatit terimi karaciğer hücrelerinin inflamasyonunu (iltihabı) ve bunun sonucunda oluşan hücre hasarını  belirten bir terimdir.  Steatohepatit  (steatoz = yağlanma, steatohepatit = yağlı iltihaplanma)  ise karaciğerde yağ birikiminin  yol  açtığı iltihaplanma anlamına gelir. Benin hepatosteatoz nadir de olsa  steatohepatite  dönüşebilir (%8-20).  Aynı  şekilde, alkol kullanımı sonucunda oluşan karaciğer yağlanması  ve iltihabı da alkolik hepatit olarak adlandırılır. Steatohepatit hiç alkol almamış kişilerde de görülebildiği için  nonalkolik yağlı hepatit (non-alkolik - steato - hepatit, NASH) olarak adlandırılmaktadır. NASH, karaciğer biyopsisinde yağlanma ve iltihap saptanan ve karaciğer hastalığına yol açabilecek diğer sebeplerin  bulunmadığı gösterilmiş olan hastalardaki  klinik  sendromu tanımlayan bir terimdir. Steatohepatit karaciğerde ciddi bir hasara ve siroza yol açabilir. NASH li  hastaların %10-40 ında karaciğer sirozu gelişebileceği bilinmektedir. Araştırmalar  fazla kilolu olan insanlarda,  hızlı kilo verilmesinde, östrojen hormonu kullananlarda ve kan şekeri kontrol altında olmayan diyabetiklerde  steatohepatit  gelişebileceğini göstermiştir.

Karaciğer vücudumuzda yağların metabolizması ve yıkımında önemli rol oynar. Karaciğerde  yağların  metabolize  edilmesi sırasındaki aksaklıklar karaciğerde yağ birikimine sebep olabilir. Karaciğerde yağların  metabolizasyonu veya sekresyonu, dolaşımdaki yağ asitlerinin diğer dokulardaki  yağ  depoları tarafından tutulma kapasitesi ile yakından ilişkilidir. Hepatik steatozda karaciğerden yağ sekresyonu  bozulmaktadır. Karaciğer, kendisine gelen karbonhidrat miktarı arttığında  oluşan karbonhidrat fazlasını yağ asidlerine çevirerek harcar. Karaciğerden salınan ancak metabolize edilmeyen yağ asitleri karaciğerde reesterifiye edilerek tekrar trigliseridler oluşur. Diyetle  aşırı karbonhidrat alınması karaciğerde yağ birikimine yol açar.

 

Karaciğer  yağlanmasının en sık  görülen  şekli  başka  hastalıkların  seyri  sırasında  ortaya  çıkan tipidir. Bunlar  içinde en bilineni aşırı  şişmanlıktır (obezite). Vücut  ağırlığı  normalin % 10' undan fazla olan insanların 2/3 sinde karaciğer  yağlanması saptanmaktadır. Bunun  dışında  şeker  hastalığı (özellikle tip 2 diabetes mellitus),  hipertrigliseridemi (kanda trigliserid seviyelerinin yüksek olması) ve fazla alkol kullanımı da  karaciğer  yağlanmasına  yol  açabilecek  sık  görülen diğer  durumlardır.  Kan  lipidlerinden tek  başına  kolesterol  yüksekliği karaciğer yağlanması için bir  risk  faktörü değildir.  Aşırı A vitamini kullanımı, uzun  süre  damar  yolu ile  beslenme, hızlı  kilo  kaybı ve  kortikosteroid vb. ilaçların uzun  süre kullanımı karaciğer  yağlanması oluşturabilir. Yağlı yiyeceklerle beslenmenin karaciğer yağlanmasına neden olabileceği mantıklı gibi gözükse de bu tür  diyetle  beslenme  aşırı  kilo  artışına   ve  kan  trigliserid  düzeylerinin  yükselmesine  yol  açmadıkça  karaciğer  yağlanması  oluşturmaz.

 

Karaciğer  yağlanmasında genellikle hasta tarafından farkedilebilen belirtiler   yoktur. Halsizlik, çabuk  yorulma ve karın sağ üst kısmında  ağrı  veya dolgunluk   hissi gibi belirtiler bulunabilir.  Aslında rutin  beden  muayenesi  sırasında da  karaciğer  yağlanmasını  farkına  varmak  çoğunlukla  mümkün olmaz.  Genellikle  başka bir  nedenden  dolayı yapılan kan  tahlillerinde karaciğer enzimlerinde artış saptanması üzerine yapılan  diğer  tetkiklerle  karaciğer  yağlanması olduğu  anlaşılır.  Bazen  beden muayenesi  sırasında  karaciğerin  yumuşak  bir kıvamda büyümüş olduğu  farkedilebilirse de  daha çok  ultrasonografik  inceleme sonrasında karaciğerin  büyüdüğü  anlaşılır.  Pratikte  karaciğer  yağlanması  daha  çok  başka  bir hastalığın  araştırılması amacıyla  yapılan ultrasonografik inceleme  sırasında tesadüfi olarak  saptanmaktadır.

 

 

 Karaciğer yağlanmasının kesin tanısı karaciğer  iğne  biyopsisi ile konursa da  (lokal anestezi altında ince  bir iğne ile küçük bir parça karaciğer dokusu alınarak mikroskop altında incelenmesi) çok   özel  koşullar  dışında  karaciğerde  yağlanma saptanan  insanlarda  genellikle  iğne   biyopsisi   yapılmasına  gerek  yoktur.  

 

Karaciğer  yağlanması çoğunlukla  altta  yatan  sebepler  ortadan  kaldırıldığında düzelen  ve  gerileyen bir  hastalıktır. Tedavi genellikle  yağlanmaya  yol açan sebebe  göre yapılır. Örneğin; aşırı kiloların verilmesi (obezite tadavisi), yüksek kan trigliserid seviyesini düşürmek, diabetin kontrol altına alınması, ve alkol kullanımının kesilmesi  gibi.

 

 Obezitenin  (aşırı kilolu olmak)  yüksek kan trigliserid seviyeleri ve  şeker hastalığı ile birlikte bulunması  durumu daha ciddi  bir  hale getirebilir. Egzersiz  ve diyet  programları ile  zayıflayamayan  hastalara  zayıflatıcı  mide  balonu  takılması  gibi  başka  yöntemlerle  yardımcı olunması gerekir (bkz. zayıflatıcı mide balonu).  Steatohepatitte   karaciğer  nakline   nadiren  ihtiyaç    duyulur.